❓ Question Answer

Chapter 1 - शुचिपर्यावरणम्

Q. शुचिपर्यावरणम् पाठस्य मुख्यः विषयः कः?
Ans. अस्य पाठस्य मुख्यः विषयः पर्यावरणस्य शुद्धिः, प्रकृतेः संरक्षणं च अस्ति।
Q. पर्यावरणशब्दस्य अर्थः कः?
Ans. अस्मान् परितः विद्यमानाः वायुः, जलम्, भूमिः, वृक्षाः, पशवः अन्ये च प्राकृतिकतत्त्वानि पर्यावरणम् इति कथ्यन्ते।
Q. पर्यावरणस्य शुद्धिः किमर्थम् आवश्यकी?
Ans. स्वस्थजीवनाय, रोगनिवारणाय, प्रकृतेः सन्तुलनाय च पर्यावरणस्य शुद्धिः आवश्यकी।
Q. प्रदूषणस्य प्रमुखानि कारणानि कानि?
Ans. वाहनानां धूमः, उद्योगानां धूमः, प्लास्टिकस्य प्रयोगः, वृक्षच्छेदनं च प्रदूषणस्य प्रमुखानि कारणानि सन्ति।
Q. वृक्षाः अस्मभ्यं किं ददति?
Ans. वृक्षाः प्राणवायुम्, छायाम्, फलानि, काष्ठं च ददति तथा पर्यावरणस्य सन्तुलनं रक्षन्ति।
Q. वायुप्रदूषणेन के दुष्प्रभावाः भवन्ति?
Ans. वायुप्रदूषणेन श्वासरोगाः, नेत्रसमस्याः तथा अन्याः स्वास्थ्यसमस्याः उत्पद्यन्ते।
Q. जलप्रदूषणस्य कारणं किम्?
Ans. नदीषु अपशिष्टपदार्थानां, रासायनिकद्रव्याणां तथा मलिनजलस्य प्रवाहः जलप्रदूषणस्य कारणम् अस्ति।
Q. पर्यावरणरक्षणाय छात्राः किं कर्तुं शक्नुवन्ति?
Ans. छात्राः वृक्षारोपणं कर्तुं, जलस्य संरक्षणं कर्तुं, प्लास्टिकस्य प्रयोगं न्यूनीकर्तुं तथा स्वच्छतां पालयितुं शक्नुवन्ति।
Q. प्लास्टिकस्य अत्यधिकः प्रयोगः किमर्थं हानिकारकः?
Ans. प्लास्टिकम् सहजतया न नश्यति। तत् भूमिं, जलं तथा पर्यावरणं दूषयितुं शक्नोति।
Q. वृक्षच्छेदनस्य दुष्परिणामाः के?
Ans. वृक्षच्छेदनेन वायुप्रदूषणं वर्धते, वर्षाचक्रं प्रभावितं भवति तथा वन्यजीवानां निवासस्थानानि नश्यन्ति।
Q. स्वच्छतायाः महत्त्वं किम्?
Ans. स्वच्छतया रोगाणां प्रसारः न्यूनीभवति, स्वास्थ्यं रक्ष्यते तथा जीवनं सुखमयं भवति।
Q. ध्वनिप्रदूषणं किम्?
Ans. अत्यधिकः अनावश्यकः च शब्दः ध्वनिप्रदूषणम् इति कथ्यते।
Q. ध्वनिप्रदूषणेन का हानिः भवति?
Ans. ध्वनिप्रदूषणेन श्रवणसमस्या, निद्राभङ्गः तथा मानसिकतनावः भवितुं शक्नुवन्ति।
Q. जलसंरक्षणाय वयं किं कुर्मः?
Ans. वयं जलस्य अपव्ययं न कुर्मः, वर्षाजलं सञ्चिनुमः तथा जलस्रोतांसि स्वच्छानि रक्षामः।
Q. पर्यावरणस्य सन्तुलनं केन रक्षितुं शक्यते?
Ans. वृक्षारोपणेन, वनसंरक्षणेन, प्रदूषणनियन्त्रणेन तथा प्राकृतिकसंसाधनानां सदुपयोगेन पर्यावरणस्य सन्तुलनं रक्षितुं शक्यते।
Q. प्रकृतेः संरक्षणं कस्य दायित्वम्?
Ans. प्रकृतेः संरक्षणं सर्वेषां नागरिकाणां सामूहिकं दायित्वम् अस्ति।
Q. नवीकरणीय ऊर्जास्रोतांसि कानि?
Ans. सौरऊर्जा, पवनऊर्जा तथा जलविद्युत् नवीकरणीय ऊर्जास्रोतांसि सन्ति।
Q. वर्षाजलसञ्चयनस्य लाभः कः?
Ans. वर्षाजलसञ्चयनेन जलस्य उपलब्धता वर्धते तथा भूमिगतजलस्य संरक्षणे सहायता भवति।
Q. पर्यावरणरक्षणाय जनजागरणं किमर्थम् आवश्यकम्?
Ans. जनजागरणेन जनाः प्रदूषणस्य दुष्परिणामान् ज्ञात्वा पर्यावरणरक्षणे सक्रियाः भवन्ति।
Q. शुचिपर्यावरणस्य निर्माणाय अस्माभिः किं प्रतिज्ञातव्यम्?
Ans. अस्माभिः स्वच्छतापालनस्य, वृक्षारोपणस्य, जलसंरक्षणस्य तथा प्रदूषणनियन्त्रणस्य प्रतिज्ञा कर्तव्या।

🚀 Quick Access